Data rozpoczęcia i zakończenia wydarzenia
2026-09-24 - 2026-09-25
Lokalizacja
Nazwa obiektu: Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Warmińsko Mazurskiego w Olsztynie
Ulica i numer: ul. Kurta Obitza 1
Miasto i kod: Olsztyn
Organizator
Instytut Historii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego, Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Olsztynie
Opis wydarzenia
XIX stulecie było epoką intensywnych przemieszczeń ludności. Wiek ten przyniósł zarówno dobrowolne podróże i migracje, jak i ruchy wymuszone przez sytuację polityczną, represje popowstaniowe, przemiany społeczne i gospodarcze oraz narastające zróżnicowanie cywilizacyjne między wsią a miastem. Polacy opuszczali rodzinne strony z powodów politycznych, ekonomicznych, edukacyjnych, zawodowych i zdrowotnych; wyjeżdżali czasowo lub na stałe, przenosili się do miast, emigrowali do Europy Zachodniej i za ocean, byli zsyłani w głąb imperium rosyjskiego, przesiedlani, wywożeni, zmuszani do życia z dala od domu. Ruch ten miał wymiar nie tylko społeczny i polityczny, lecz także głęboko prywatny.
XIV konferencja z cyklu „Życie prywatne Polaków w XIX wieku” poświęcona będzie różnym formom doświadczenia przemieszczenia oraz ich wpływowi na życie prywatne jednostek i rodzin. Interesować nas będą zarówno wielkie procesy historyczne – Wielka Emigracja, wychodźstwo popowstaniowe, emigracja zarobkowa, migracje do ośrodków przemysłowych, zesłania i deportacje – jak i ich mikrohistoryczny wymiar: codzienność ludzi żyjących w drodze, na obczyźnie, na zesłaniu, w nowym mieście, w tymczasowym lokum, w przestrzeni przejściowej między dawnym a nowym miejscem życia.
Chcielibyśmy spojrzeć na migracje, podróże i zesłania jako na zjawiska kształtujące codzienność, relacje rodzinne, sposoby gospodarowania, strategie przetrwania i adaptacji. Interesować nas będzie prywatny wymiar rozstania z domem, organizacja życia w nowych warunkach, emocje towarzyszące wyjazdom i rozłące, praktyki osiedlania się, odbudowywania więzi i tworzenia poczucia zadomowienia. Chcemy zapytać o to, jak wyglądało życie rodzin rozdzielonych migracją, jak organizowano budżet domowy i przepływ pieniędzy, jak podtrzymywano kontakty listowne, jak urządzano codzienność w rzeczywistości tymczasowości, obcości i niepewności.
W centrum naszej refleksji chcemy umieścić prywatne światy ludzi pozostających w ruchu: emigrantów politycznych i zarobkowych, zesłańców, przesiedleńców, podróżnych, urzędników, nauczycieli, studentów, służbę, robotników, chłopów opuszczających wieś, kobiety towarzyszące mężom lub pozostające w kraju, dzieci wychowujące się w rozłące, rodziny budujące nowe formy codzienności poza miejscem pochodzenia. Interesować nas będą zarówno doświadczenia elit, jak i warstw średnich oraz ludowych, ujmowane z perspektywy historii społecznej, historii rodziny, historii emocji, historii codzienności i mikrohistorii.
Do dyskusji pragniemy zaprosić przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych, w tym historyków, historyków kultury, historyków sztuki, literaturoznawców, antropologów historii, etnologów, socjologów, muzealników i archiwistów.
Proponowane zagadnienia:
– emigracja polityczna i jej prywatne konsekwencje;
– emigracja zarobkowa i strategie ekonomiczne rodzin;
– zesłania, wywózki, deportacje i doświadczenie przymusowego przemieszczenia;
– migracje ze wsi do miast;
– mobilność sezonowa i czasowa;
– przeprowadzki, zmiana miejsca zamieszkania, urządzanie się na nowo;
– podróże codzienne i nadzwyczajne;
– realia podróżowania w XIX wieku;
– infrastruktura mobilności i jej wpływ na życie prywatne;
– koszty podróży, wyjazdu i osiedlenia;
– sposoby zarobkowania w warunkach migracji;
– gospodarowanie budżetem domowym w sytuacji rozłąki i przemieszczenia;
– transfer pieniędzy, rzeczy, listów i pamiątek;
– dom, obczyzna, tymczasowość, zadomowienie;
– poszukiwanie własnego miejsca i tworzenie „domu” poza miejscem pochodzenia;
– relacje rodzinne w warunkach migracji i rozłąki;
– kobiety, dzieci i osoby starsze wobec mobilności;
– emocje towarzyszące wyjazdom: lęk, nadzieja, nostalgia, ciekawość, poczucie straty;
– sieci wsparcia rodzinnego, sąsiedzkiego i towarzyskiego;
– migracje a awans społeczny i zawodowy;
– migracje a degradacja, ubóstwo i wykluczenie;
– doświadczenie obcości i procesy adaptacyjne;
– prywatny wymiar podróży edukacyjnych, zdrowotnych i krajoznawczych;
– pamiętniki, korespondencja i egodokumenty jako źródła do badania mobilności;
– materialny wymiar życia „w drodze”;
– rytm dnia, praktyki codzienności i organizacja czasu w warunkach przemieszczania się;
– wspomnienia podróży, migracji i zesłania w narracjach autobiograficznych.
Po więcej informacji zapraszamy na stronę internetową konferencji: https://www.zycieprywatne.uni.lodz.pl
Opłaty za uczestnictwo:
550 zł
Strona internetowa:
