Data rozpoczęcia i zakończenia wydarzenia
2026-10-21 - 2026-10-22
Lokalizacja
Nazwa obiektu: Centrum Historii Zajezdnia
Ulica i numer: Grabiszyńska 184
Miasto i kod: Wrocław
Organizator
Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
Opis wydarzenia
Ziemie Zachodnie i Północne stały się po 1945 roku swoistym laboratorium społeczno‑gospodarczym powojennej Polski. Zastana infrastruktura przemysłowa, jej odbudowa, wymiana ludności, nacjonalizacja, tworzenie nowych struktur administracyjnych oraz długotrwały stan tymczasowości, a przez to peryferyjności tych obszarów, wpłynęły na funkcjonowanie gospodarki oraz wykreowanie charakterystycznych i zakotwiczonych w pamięci zbiorowej marek przemysłowych i użytkowych. Pod tym pojęciem rozumiemy nie tylko znaki towarowe, lecz także nośniki znaczeń kulturowych, społecznych i tożsamościowych.
Ziemie Zachodnie i Północne należały w Polsce Ludowej do najbardziej uprzemysłowionych regionów. Funkcjonowały tu przedsiębiorstwa o różnorodnym profilu produkcji, reprezentujące właściwie każdą gałąź przemysłu – od wydobywczego, przez elektromaszynowy i stoczniowy, po tekstylny. W wielu przypadkach udało się stworzyć marki rozpoznawalne w skali kraju, a czasem także za granicą, takie jak Chemitex-Stilon, Diora, Elwro, Jelcz, Lumel, Stomil, Pafawag, Polar, Police, Stocznia Szczecińska, Stilon, Zamech i wiele innych.
Mimo prężnej produkcji i znaczenia dla lokalnych społeczności, wiele zakładów nie przetrwało transformacji ustrojowej lat 90. XX wieku. Podczas konferencji chcielibyśmy przyjrzeć się procesom, które doprowadziły do powstania, rozwoju, a następnie – w wielu wypadkach – upadku przemysłu na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Interesują nas zarówno duże przedsiębiorstwa przemysłowe i ich powojenna historia, jak i projektowane oraz wytwarzane na Ziemiach Zachodnich i Północnych produkty przemysłowe i powszechnego użytku – obecne w doświadczeniu życia codziennego mieszkańców powojennej Polski. Zapraszamy do udziału badaczy i badaczki zajmujących się historią gospodarczą i społeczną, kulturą materialną, socjologią, antropologią, wzornictwem przemysłowym, historią sztuki, studiami nad konsumpcją i nauką o zarządzaniu.
Propozycje zagadnień i zjawisk występujących na Ziemiach Zachodnich i Północnych Polski w latach 1945–1989:
· Kontynuacja, zmiana czy początek? – adaptacja i wykorzystywanie infrastruktury zastanej.
· Historie wybranych zakładów pracy.
· Flagowe produkty Ziem Zachodnich i Północnych na rynkach krajowym i zagranicznym.
· Rozwój, osiągnięcia technologii produkcyjnych i patenty, projektanci, konstruktorzy, zespoły badawcze, współpraca z uczelniami
· Kształcenie przyzakładowe.
· Marki przemysłowe w warunkach gospodarki centralnie sterowanej.
· Rola i miejsce PZPR w zakładzie pracy.
· Sylwetki osób zasłużonych dla produkcji przemysłowej.
· Człowiek w zakładzie pracy – BHP, udogodnienia socjalne, oferta kulturalno-oświatowa i sportowa, humanizacja pracy.
· Wpływ produkowanych dóbr na podnoszenie komfortu życia codziennego.
· Problemy w produkcji – czynniki wpływające na zahamowanie lub zmniejszenie efektywności przedsiębiorstw.
· Zagadnienia związane z jakością.
· Przyczyny upadku zakładów przemysłowych w latach 90. XX wieku i później – czy musiało do tego dojść?
Konferencja, która odbędzie się w dniach 21–22 października 2026 roku w Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu, jest organizowana przez Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” w ramach Sieci Ziem Zachodnich i Północnych.
Zgłoszenia prosimy przesyłać poprzez formularz: https://formularz.zajezdnia.org/konferencja-marki-przemyslowe/ 15 marca 2026 roku.
O przyjęciu lub odrzuceniu zgłoszenia poinformujemy zainteresowanych do 15 kwietnia 2026 roku.
Udział w konferencji jest bezpłatny. Organizatorzy planują wydanie drukiem recenzowanej publikacji pokonferencyjnej, a uczestnikom, którzy przekażą do druku swoje artykuły, zostaną wypłacone honoraria.
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu Wektory Nauki.
Opłaty za uczestnictwo:
wstęp wolny
Strona internetowa:
https://zajezdnia.org/konferencja-naukowa-marki-przemyslowe-ziem-zachodnich-i-polnocnych-1945-1989/
